Pleidooi Pro hondenbelasting

Onderstaand bericht ontving ik van Wil Han. Ik plaats het bericht als en blogpost omdat ik wil graag de discussie die Wil graag wilt zo opgang brengen. Ik ben benieuwd naar de reactie

Inleiding
Een goede discussie vereist niet enkel woord maar ook wederwoord, laat ik dan de knuppel maar eens in het hondenhok gooien. Wel wil ik opmerken

Ik bezit geen hond maar moet wel via de algemene middelen van de gemeentelijke begroting behoorlijk bijdragen aan de voorzieningen voor honden. Een reële schatting van de kosten, die afhankelijk is van de getroffen voorzieningen, is dat deze gemiddeld € 400 tot € 500 per jaar per hond bedragen, dit is wel een veelvoud van de te betalen hondenbelasting.

We moeten het hoger beroep van de gemeente Sittard afwachten maar het is principieel oneerlijk om de niet-hondenbezitter te laten betalen voor voorzieningen die de overlast veroorzaakt door honden moeten tegengaan. Ik heb geen enkele hekel aan honden maar wel aan grove rechtsongelijkheid, immers 90% betaalt mee voor 10% hondenliefhebbers. Zo objectief moeten ook hondenbezitters wel zijn.

*******

Doel
Het ontbreekt in gemeenten in Nederland helaas te vaak aan een zuiver en objectief beleid ten aanzien van honden en hondenbezit. Het doel van deze notitie is dan ook het aanreiken van argumenten en elementen om een goed en rechtvaardig hondenbeleid op te zetten en om het profijtbeginsel in te voeren.

Als voorbeeld zal gebruik worden gemaakt van een zeker niet volledige casus gemeente X. Deze gemeente heeft een folder uitgegeven over honden maar betwijfeld kan worden of dit werkelijk een beleid is dat objectief recht doet aan niet-hondenbezitters en ook de toets der kritiek kan doorstaan. Het verhaal over honden gaat immers veel verder dan alleen maar hondenbelasting en de specifiek voor honden bestemde voorzieningen zoals de bekende uitlaat- en uitrenveldjes voor honden.

Bewust zal niet worden ingegaan op de economische aspecten van honden m.b.t. dierenspeciaalzaken of diervoederbedrijven, dierenartsen, dierenambulance etc.. Temeer niet omdat deze bedrijven en activiteiten duidelijk enkel en alleen ten dienste staan van het privé-bezit van betrokken derden, de hondenbezitter.

Overweging vooraf
De totale kosten, inclusief de niet-directe, die voor honden worden gemaakt behoren te worden betaald uit de hondenbelasting. Als de kosten niet volledig zijn gedekt zullen deze mede worden gedragen door alle burgers samen vaak door bekostiging uit de algemene middelen. De niet-hondenbezitter wordt dan op deze wijze door de overheid ongewild verplicht om financieel bij te dragen aan iets waar hij geen profijt van heeft, integendeel. In dat geval is er sprake van grove rechtsongelijkheid, honden zijn immers een volstrekte privé aangelegenheid waarvan alle kosten principieel ten laste van de hondenbezitter behoren te komen, het zo genoemde profijtbeginsel. Het toepassen van dit profijtbeginsel op hondenbezit kan het effect hebben dat het aantal honden wellicht minder wordt, met alle consequenties van dien.

Enige algemene informatie
Om de gedachten te bepalen over de omvang en de aard van de problematiek, enige algemene gegevens over honden in Nederland.
– Het aantal honden wordt geschat op 10% van het aantal inwoners, dus ± 1.600.000.
– Het aantal mensen per jaar dat medisch moet worden behandeld vanwege beten is ± 120.000.
– Het aantal mensen per jaar dat zich in een ziekenhuis of poliklinisch moet laten behandelen is ± 12.000.
– Het aantal mensen per jaar dat in een ziekenhuis wordt opgenomen als gevolg van beten is ± 240.
– Het aantal mensen per jaar dat overlijdt door een dodelijke hondenbeet is gemiddeld meer dan 1.
– Het aantal mensen dat jaarlijks werkelijk wordt gebeten is onbekend.

Ook het vermelden van enkele extremen met betrekking tot honden is nuttig om te beseffen hoe buitenissig en onzinnig er soms met honden wordt omgesprongen.
– Er zijn hondenhotels, het summum verrijst in Gilze, houten huisjes met vijf sterren.
– In de dierenspeciaalzaak zijn wandelwagens en elegante kleding voor honden te koop.
– Vele honden lijden door snacks aan overgewicht en vetzucht.
– Ruim eenderde van de hondenbezitters laat TV of radio aan als er niemand thuis is (Nuon).
– Op de site http://www.marryyourpet.com kunnen baasjes en bazinnetjes met hun dier trouwen.
– Ook bestaat er de huisdierenhoroscoop, uiteraard onmisbaar.

Gegevens gemeente X
De gemeente X telt momenteel rond de 62500 inwoners. Op basis van de eerder genoemde 10% van het aantal inwoners komt het geschatte aantal honden voor deze gemeente neer op ± 6250. Het aantal speciale hondenuitlaatplaatsen is meer dan 70. Niet bekend is hoeveel vierkante meters van het openbare groen er zijn bestemd voor hondenterreinen en -stroken, voor uitlaten en uitrennen.

Volgens de belastingverordening moet iedere inwoner van X die één of meerdere honden heeft, hondenbel¬asting betalen. Daarbij geldt een speciaal tarief voor hondenkennels die geregistreerd zijn bij de Raad van beheer op kynologisch gebied in Nederland. Echter, deze indicatie is onjuist omdat de Raad een overkoepelende vereniging is van verenigingen die met deze Raad overeenkomsten hebben gesloten.
Onbekend is om hoeveel al dan niet geregistreerde kennels het in X gaat die gebruik maken van dit speciale tarief. De gemeente stelt dat de opbrengst van de hondenbelasting ondermeer voor aanleg en onderhoud van de hondenuitlaatplaatsen wordt gebruikt maar verdere gegevens ontbreken.

Volgens de belastingwijzer 2009 bedragen de tarieven voor de hondenbelasting:
– 1e hond € 75,60
– 2e en volgende hond, per hond € 110,40
– kennel € 195,40
De hondenbelasting stijgt met de trend, voor 2009 was dit 2,5%, welke trend dit is wordt echter niet nader omschreven. Of eigenaren van honden de hondenbelasting ook daadwerkelijk betalen, wordt door de gemeente regelmatig gecontroleerd via uitbesteding. Niet bekend is of er wanbetalers zijn en ook niet of er subsidie kan worden verkregen voor hondenbezit.

Casus X
Honden kosten geld, veel geld. Op grond van de onderstaande inventarisatie valt te veronderstellen dat de kosten hoger zijn dan de inkomsten uit de hondenbelasting. Consequentie daarvan is dat de niet-gedekte kosten zullen worden betaald uit de algemene middelen. In dat geval betaalt ook de niet-hondenbezitter omdat deze via de algemene middelen gewoon verplicht bijdraagt. Dit is niet rechtvaardig en terecht stelt het verkiezingsprogramma van het CDA in X voor de raadsperiode 2006-2010 in artikel 2.6:
Het toepassen van het profijtbeginsel op de aparte voorzieningen voor honden
om deze te laten bekostigen door de eigenaren acht het CDA noodzakelijk.
Het profijtbeginsel is een breed door de Raad aangenomen algemeen uitgangspunt voor het toerekenen van kosten waarbij geldt dat de gebruiker betaalt. Om dit te kunnen effectueren moeten de werkzaamheden door en voorzieningen van de gemeente worden geïnventariseerd.

Een inventarisatie voor het hebben en het houden van honden door burgers is te splitsen in administratieve werkzaamheden, terreinen en voorzieningen alsmede andere belangrijke aspecten. Achter de genoemde posten en aspecten zal door het ambtelijke apparaat nog wel de exacte kosten in euro’s moeten worden geplaatst nodig voor het bepalen van de werkelijke kosten per hond om zo het profijtbeginsel toe te passen.

Administratieve werkzaamheden:
– registreren van de hond
– verlenen en bijhouden van de vergunning
– heffen en verwerken van de hondenbelasting
– opnemen en verwerken van klachten
– controleren via huis aan huis methode op bezit hond
– verwerken van de gegevens van de huis aan huismethode
– handhaven in het kader van de APV
– uitschrijven en innen van boetes en aanmaningen
– zo nodig, doen van aangifte met vervolgtraject
– andere aanvullende werkzaamheden

Terreinen en voorzieningen:
– verwerven en aanleggen van terreinen voor het uitlaten en/of uitlopen
– controleren van de staat van de terreinen
– aanleggen, onderhouden en regelmatig vervangen van de bodembedekking
– aanleggen, onderhouden en bijhouden van overige beplantingen
– aankopen, plaatsen en onderhouden van afrasteringen
– aankopen, plaatsen, onderhouden en legen van afvalbakken
– aankopen, plaatsen en onderhouden van aanduidingborden met palen
– schoonhouden, handmatig dan wel mechanisch, van het terrein
– aankopen en plaatsen van hondenafvalbakjes
– controleren, schoonhouden en onderhouden van speciale hondenafvalbakjes
– aankopen en ter bestemder plaatse bijvullen van opruimzakjes voor hondenafval
– verwijderen en afvoeren van gedeponeerde opruimzakjes voor hondenafval
– verwijderen en herplaatsen hondenafvalbakjes rond de jaarwisseling
– aanschaf, onderhoud en vervanging van o.a. vervoersmiddelen
– verliezen i.v.m. het exclusieve gebruik terreinen door honden
– afschrijven en investeren vervangingen materialen en materieel
– andere aanvullende voorzieningen en overige kosten personeel

Andere belangrijke aspecten:
– Medische en maatschappelijke kosten als gevolg van bijtende honden. Dit zou centraal moeten worden
bijgehouden om nader beleid te kunnen maken. Hier speelt ook de aansprakelijkheid.
– De volksgezondheid vereist, specifiek met het oog op spelende kinderen, dat openbaar gebied als wegen,
plantsoenen en groenstroken, zoveel mogelijk schoon wordt gehouden. In veel gemeenten zijn er dan ook
speciale ploegen die hiervoor zorgen en veel geld kosten aan personeel en materieel.
– Hondenuitlaatplaatsen zijn exclusief domein voor honden. Het is nagenoeg onmogelijk multifunctioneel
gebruik te creëren. Deze exclusiviteit kost veel geld en mag dan ook wel extra belast worden. Wellicht is
het een gedachte ook OZB door te berekenen aan de eigenaren van honden.
– Regelmatig worden er sandwichborden geplaatst en weer verwijderd met de tekst dat honden de behoefte
in de goot dienen te doen op straffe van een bekeuring. Voor de handhaving en de controle is echter wel
speciaal personeel nodig wat er niet is en dus is dit vooralsnog een loze kreet.
– Het is voor veel burgers een grote ergernis als eigenaren de uitwerpselen van hun hond in de openbare
ruimte en zeker in particuliere tuinen niet opruimen ondanks dat het een verplichting is. De gemeente is
voornemens de controle te verscherpen op de verplichting voor hondenbezitters de uitwerpselen van hun
hond op te ruimen. Niet aangegeven wordt hoe dit zal gebeuren en hoeveel dit kost.
– Er zullen ongetwijfeld ook in X zwerfhonden rondlopen. Omdat dit niet wenselijk is zullen deze
honden moeten worden gevangen en worden ondergebracht. Daarna zal zo mogelijk de eigenaar moeten
worden opgespoord. Is opsporing of herplaatsing niet mogelijk dan zal over de hond een besluit moeten
worden genomen dat ook administratief dient te worden vastgelegd.
– Onbekend is of er in X de mogelijkheid tot het verlenen van kwijtschelding van hondenbelasting
bestaat en op welke gronden. Om hoeveel gevallen gaat het, betreft het dan een of meerdere honden per
eigenaar etc..
– Als bij de politie aangifte wordt gedaan in geval van overlast of erger, te denken valt dan aan ongevallen
of letsel veroorzaakt door honden, worden er ook werkzaamheden verricht. In deze gevallen zal wellicht
ook justitie er bij betrokken zijn.
– Andere niet-genoemde aspecten.

Er zijn in X al heel wat van de eerder genoemde hondenafvalbakjes met zakjes geplaatst, vaak zonder nader overleg met de omwonenden wat begrijpelijke irritatie opwekt. Als deze hondenafvalbakjes door geheel X staan zullen dit er vele honderden zijn. De opvallende, speciale blauwe metalen boxen op paaltjes worden ook op veel plaatsen buiten de reguliere hondenveldjes neer gezet, het gebruik van de speciale hondenterreinen wordt hierdoor zeker niet bevorderd.
De gemeente moet deze boxen regelmatig vullen met plastic zakjes bestemd voor het vuil van honden. De zakjes met inhoud kunnen dan in het onderste gedeelte van het kastje worden gedeponeerd. Deze zakjes worden door de gemeente verwijderd waarbij ook het kastje zal moeten worden schoongemaakt. Door de grootte van het opvanggedeelte van de kastjes zal er zeer geregeld moeten worden gecontroleerd, anders wordt het een smeertroep. Vraag is of dat ook werkelijk gebeurt en hoe frequent.
Tot slot, elk jaar worden deze boxen rond de jaarwisseling verwijderd en later weer herplaatst. Dit gebeurd in verband met vandalisme met onder andere vuurwerk.
Het ziet er naar uit dat het systeem nogal kostbaar is, zeker gezien de loon- en materieelkosten.

Maar er is meer, veel meer.

De APV, de Algemene Plaatselijke Verordening, van de gemeente X is een heel gebruikelijke verordening en gebaseerd op aanbevelingen van de VNG. Hierin worden onder meer aan burgers die dieren hebben, in dit verband honden, nadere eisen gesteld (artikel 2:57 tot en met 2:60). De APV is normale wetgeving en de gemeente heeft als het daartoe bevoegde gezag deze verordening niet voor niets uitgevaardigd.

Net zoals in veel andere gemeenten zijn ook hier veel regels uit de APV niet of nauwelijks doeltreffend en wellicht kunnen deze regels dan ook beter worden gewijzigd of ingetrokken. Regels stellen, die daarna niet of nauwelijks door zowel burgers en als bevoegd gezag worden nageleefd dan wel onderhouden, zijn in het geheel niet zinvol. En temeer niet als er geen effectieve maatregelen zijn genomen en sancties ontbreken,
Onder effectieve maatregelen is primair te verstaan het controleren en zo nodig bekeuren op grond van de APV. Het op straatborden verkondigen dat bij poep op de stoep een geldboete mogelijk is en verder niets doen, is een schijnvertoning en zal de medewerking van de hondenbezitter niet vergroten. Het argument zal wel zijn dat het toch preventief kan werken maar zonder enig nader onderzoek valt dat sterk te betwijfelen. Wel wil de gemeente, echter wel op strikt incidentele basis, haar bijzondere opsporingsambtenaren inzetten om de hondenbezitter te controleren maar hoe en wat is de vraag.

Het is bekend dat met vakanties nogal wat honden zomaar ergens in Nederland worden vergeten. Dit verschijnsel zal zich zeker versterken in economisch mindere tijden, eigenaren zullen dan opgeven dat ze geen hond meer bezitten. Men zal dan wel een bewijs daartoe dienen te overleggen, een nota van verkoop of een verklaring van een dierenarts. Is dit niet mogelijk dan zal dit uiteraard wel gevolgen moeten hebben. Ook voor het afleveren van gevonden honden bij een kennel dienen regels te worden gesteld inzake de brenger. Het dumpen van honden bezorgt overlast maar vreemd genoeg is het volgens de belastingwijzer niet nodig op te geven waar de hond is gebleven. Vraag in dit verband is of de gemeente financieel verplicht is bij te dragen in de kosten voor de opvang van deze honden.

In de media verschijnen maar heel af en toe berichten over incidenten met honden, meestal alleen als het opmerkelijke of gruwelijke gevallen zijn. In Nederland gaat het echter met meer dan 120.000 keer per jaar dat mensen, volwassenen maar vooral kinderen worden gebeten, niet meer om incidenten. Velen voelen honden dan ook vaak als een behoorlijke bedreiging en terecht.
De liefhebbers van honden vergeten maar al te vaak dat het dieren zijn die uiteindelijk toch alleen hun instincten volgen, hoe goed ze ook zijn afgericht, ze zijn en blijven gevaarlijk. Die onberekenbaarheid geldt voor alle soorten en maten honden, misschien zijn enkel de hulphonden (blinden, politie) de uitzonderingen die de regel bevestigen. Eigenaren zeggen te vaak dat hun hond niets doet en ook niet bijt. Garanderen doen en kunnen ze dat niet en de hond houdt zijn bek. In veel landen zijn eigenaren ter bescherming van derden verplicht hun honden in het openbaar een muilkorf te laten dragen
Opmerkelijk is dat door de dierenbescherming niet voor niets de enig goede en juiste raad wordt gegeven om kinderen en honden nooit samen alleen te laten. En het landelijke informatiecentrum gezelschapsdieren heeft hierover zelfs een interactieve cd ter voorlichting uitgegeven, de blauwe hond.

Honden bezorgen niet-hondenbezitters veel overlast en ongemak. Het is behoorlijk vervelend en ook niet terecht dat vele eigenaren hun honden op de openbare weg los laten lopen. En als ze wel zijn aangelijnd kan de afstand tussen hond en baas wel tien meter zijn.
Nog niet eens gesproken over honden die voorbijgangers onverwacht en ongewenst bespringen, achterna komen, dan wel tekeer gaan of met de tanden bloot staan te grommen. Als er een opmerking over wordt gemaakt wordt er te vaak meteen gesuggereerd dat men niet van dieren houdt, wordt er gewoon een grote mond gegeven of soms zelfs met de hond gedreigd.
Bij het laten loslopen van honden in de openbare ruimte zijn een aantal algemene zaken van belang, zoals veiligheid, volkshygiëne en wettelijke aansprakelijkheid. Voor wat betreft het laatste zou het zo moeten zijn dat bij elke hond ook een verplichte aansprakelijkheidsverzekering hoort.

In X kunnen honden op vele terreinen worden uitgelaten en/of los lopen echter deze plaatsen worden slecht gebruikt. Argumenten zijn dat deze plaatsen ongelukkig liggen en daardoor onveilig zouden zijn, dat het er smerig is omdat het overvol ligt met drollen en dat het toch niet wordt schoongemaakt, dat honden daar niet echt kunnen rennen, dat ze daar vechten met andere honden enz.. Nee, dan maar liever de hond vrij laten op plekken die daar niet voor zijn bestemd, waar het overlast veroorzaakt of kinderen spelen. Niet alleen in het groen maar ook op straat of in de voortuin van anderen.
Anderzijds is het voor veel hondenbezitters niet duidelijk waar de hond nu kan worden uit- of losgelaten. De borden die dit aangeven verschillen weinig van elkaar, één regeltje verschil, ze zouden duidelijker kunnen en moeten zijn. Wellicht zijn andere borden wenselijk, mogelijk zelfs twee van elkaar afwijkende en zeker geen pseudo-verkeersbord. Er zal in ieder geval een beter zichtbaar onderscheid moeten worden gemaakt tussen uitlaatterreinen en losloopterreinen.

Honden doen hun behoefte overal waar zij dat willen omdat dat hun natuurlijke drang is. De baas gaat het in veel gevallen ook niet tegen en staat dan geduldig te wachten tot de hond zich heeft ontlast. Of dat nu in een tuin is, tegen een muur van een huis of in een groengebied waar kinderen kunnen spelen, het maakt de hondenliefhebber niet uit als het maar niet de eigen tuin of het eigen huis is. Dat daardoor anderen vaak overlast en veel ergernis wordt bezorgd is kennelijk geen bezwaar. Evenmin als het feit dat uitwerpselen van honden op openbaar terrein smerig en vies zijn en uitermate slecht voor de gezondheid van mensen, speciaal voor spelende kinderen.

Dat daarvoor het een en ander moet worden opgeruimd, daar hebben velen nog nooit bij stilgestaan. In X is het volgens de APV een verplichting om bij het uitlaten van honden de middelen bij zich te hebben om uitwerpselen van honden te verwijderen en af te voeren. Als de zakjes mee naar huis worden genomen zijn door deze bepaling in principe de dure blauwe boxen overbodig. Echter, zoals al eerder is gesteld, als er geen controle met sancties is dan is dit weer een zinloos artikel.
Er is nog een oneigenlijk argument dat hondenbezitters vaak aanvoeren om hun hond niet uit te laten op de daartoe bestemde terreinen. Ze stellen dan dat ze al veel te veel hondenbelasting betalen en het daarom volstrekte onzin vinden hun honden uit te laten daar waar ze geacht worden deze uit te laten.

Eindconclusie
Het overgrote deel van de eigenaren van honden zal terecht veel om hun trouwe viervoeters geven. Alleen al daarom is het hiervoor betoogde zeker geen kwestie van pro of contra de hond. Het bezit van een hond dient echter geen algemeen en/of maatschappelijk belang en is, met uitzondering van hulphonden (blinden, politie etc.), altijd een privé aangelegenheid.

Honden als zuiver private aangelegenheid leggen toch een oneigenlijke en ook een financiële last op de gemeenschap. Vanuit dit oogpunt is het principieel onjuist en volstrekt oneerlijk als niet-hondenbezitters verplicht zouden worden om via de algemene middelen mee te betalen aan niet-gedekte kosten. Het is dan ook niet meer dan logisch om een ter zake rechtvaardig beleid te formuleren en daarbij het profijtbeginsel volledig en integraal toe te passen op het hondenbezit.

Wil